Weithiau gall dewis lleoliad ar gyfer eich plentyn neu berson ifanc fod yn un o’r pethau anoddaf y bydd yn rhaid ichi ei wneud. Y tymor ar ôl pen-blwydd eich plentyn yn bum mlwydd oed mae rheidrwydd cyfreithiol arnoch i sicrhau bod eich plentyn yn cael addysg briodol. Mae’r adran hon yn rhoi gwybodaeth er mwyn eich helpu chi.

Dewis Lleoliad ar gyfer Plentyn neu Berson Ifanc sydd ag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY)

Weithiau gall dewis lleoliad ar gyfer eich plentyn neu berson ifanc fod yn un o’r pethau mwyaf anodd y bydd yn rhaid i chi ei wneud. Y tymor ar ôl pen-blwydd eich plentyn yn bum mlwydd oed mae rheidrwydd cyfreithiol arnoch i sicrhau bod eich plentyn yn cael addysg briodol.

Bydd y rhan fwyaf o blant yn cael eu haddysg mewn lleoliad o fewn eu dalgylch lleol. Rhaid i bob lleoliad wneud addasiadau er mwyn helpu plant sydd ag Anghenion Dysgu Ychwanegol i gael mynediad at y cwricwlwm.

Weithiau, mae angen i blant fynychu lleoliad arbenigol. Bydd hyn yn cael ei benderfynu mewn cyfarfod o’r Panel Lleoli, yn unol â gwybodaeth a ddarperir gan bobl sy’n gweithio gyda’r plentyn. Bydd eich dymuniadau a’ch teimladau chi’n rhan bwysig iawn o sicrhau mai lleoliad eich plentyn yw’r lle mwyaf addas ar ei gyfer.

Un o’r cwestiynau y gofynnir amlaf i ni yw:

“Sut ydw i’n gwybod fy mod yn dewis y lleoliad iawn ar gyfer fy mhlentyn?”

Yr ateb yw na fyddwch yn gwybod, mwy na thebyg, hyd nes y byddwch chi wedi cael mwy o wybodaeth ac wedi bod yn gweld y lleoliad. Isod mae nifer o bethau efallai yr hoffech feddwl neu ofyn amdanynt pan fyddwch yn ymweld ag ysgolion, er mwyn eich helpu i wneud eich penderfyniad.

Yn aml, y cwestiwn nesaf yw: “Allwch chi argymell lleoliad?”

Rhaid i rieni wneud eu penderfyniad eu hunain wrth ddewis ysgol, er bod llawer o wybodaeth a chyngor y gall gweithwyr proffesiynol a gwasanaethau partneriaeth rhieni ei roi.

Sut ydw i'n Dewis Lleoliad?

Dod o hyd i leoliad sy’n addas ar gyfer eich plentyn:

  • Gallwch ddechrau drwy edrych ar-lein am ysgolion sy’n agos atoch chi. Bydd gwefan eich Awdurdod Lleol yn darparu rhestrau o leoliadau lleol, y ddarpariaeth sy’n cael ei chynnig a gwybodaeth am dderbyn disgyblion (er bod y canllawiau hyn yn cyfeirio at ysgolion a gynhelir, mae gwefannau llawer o Awdurdodau Lleol hefyd â gwybodaeth a dolenni i leoliadau annibynnol yn eu hardal)
  • Ymweld ag o leiaf dau leoliad, fel bod gennych rywbeth i’w gymharu
  • Oes gan y lleoliad eisoes bopeth sydd ei angen ar eich plentyn neu a fyddai’n bosibl eu datblygu?
  • Ceisiwch gadw meddwl agored hyd nes y byddwch wedi ystyried y posibiliadau i gyd ac wedi siarad â’r gweithwyr proffesiynol sy’n ymwneud â’ch plentyn
  • Siaradwch gyda’r athrawon arbenigol ar gyfer Anghenion Dysgu Ychwanegol neu’r Seicolegydd Addysgol neu’r gweithwyr iechyd proffesiynol sy’n ymwneud â’ch plentyn.

Cyn Ymweld a Lleoliad

  • Gwnewch restr o’r holl bethau sy’n bwysig i chi ac i’ch plentyn. Bydd hyn yn eich helpu i ofyn y cwestiynau iawn. Gweler y rhestr wirio (isod), er enghraifft.
  • Gofynnwch am brosbectws neu lyfryn yr ysgol (neu chwiliwch am gopi ar-lein).
  • Edrychwch ar y we am adroddiad diweddaraf Estyn am yr ysgol.
  • Ewch ag unrhyw wybodaeth berthnasol am anghenion ychwanegol eich plentyn neu berson ifanc gyda chi.
  • Meddyliwch yn ofalus a ydych am fynd â’ch plentyn gyda chi ar yr ymweliad cyntaf (gallech drafod hyn gyda’r lleoliad neu â gweithiwr proffesiynol arall).
  • Penderfynwch os ydych am i fynd â rhywun gyda chi, fel ffrind neu berthynas. Gallant fod o help wrth drafod eich argraffiadau ar ôl eich ymweliad.
  • Gofynnwch am daith o gwmpas y lleoliad. Byddwch yn cael gwell teimlad o’r lle os wnewch chi hyn pan fydd y plant yno.

Beth Ddylwn I ei Ofyn yn Ystod Fy Ymweliad?

Dyma rai cwestiynau y gallech eu gofyn. Byddwch chi’n meddwl am bethau eraill sy’n bwysig i chi a’ch teulu. Os ydych yn mynd i ymweld â mwy nag un ysgol, efallai y byddwch am wneud ychydig o nodiadau i’ch helpu i gofio:

  • Faint o ddisgyblion fyddai yn nosbarth fy mhlentyn?
  • Beth fydd yr ysgol yn ei wneud er mwyn gwneud yn siŵr bod y staff i gyd yn ymwybodol o anghenion penodol fy mhlentyn?
  • Sut mae’r ysgol yn trefnu cymorth ychwanegol ar gyfer plant sydd ei angen?
  • Sut byddaf yn cael fy nghynnwys yn y broses o gynllunio ar gyfer anghenion fy mhlentyn ac adolygu ei gynnydd?
  • Sut bydd y plant eraill yn eu helpu i ddeall anghenion fy mhlentyn?
  • Sut bydd yr ysgol yn helpu fy mhlentyn i setlo a gwneud ffrindiau yn yr ysgol?
  • Sut byddaf i’n cael yr wybodaeth ddiweddaraf am yr hyn sy’n digwydd yn yr ysgol?
  • Sut mae’r ysgol yn helpu plant i ddysgu sut i ymddwyn?
  • Sut mae’r ysgol yn delio â bwlio?
  • Sut bydd yr ysgol yn sicrhau bod fy mhlentyn yn cael cyfle i gymryd rhan ym mhob agwedd o’r cwricwlwm a gweithgareddau allgyrsiol (megis clybiau amser cinio ac ar ôl ysgol a gwibdeithiau)?

Cofiwch, gall eich profiadau chi o’r ysgol effeithio ar y ffordd yr ydych yn gweld yr ysgol. Ceisiwch roi teimladau hyn o’r neilltu ac edrych ar yr ysgol o safbwynt eich plentyn.

Gwneud Cais am Le Mewn Ysgol

Pan fyddwch wedi penderfynu pa ysgol yr ydych yn ei ffafrio, bydd yn bryd gwneud cais am le. Os nad oes gennych ffurflen gais, cysylltwch â’ch Awdurdod Lleol i ofyn am un. Bydd yr Awdurdod Lleol hefyd yn gallu trafod polisïau lleol, canllawiau a rhoi gwybodaeth a chymorth i’r rhai hynny sydd wedi symud i’r ardal yn ddiweddar.

Meini prawf derbyn

Cyn cyflwyno eich cais, mae’n bwysig iawn darllen meini prawf derbyn yr ysgol; mae gan wahanol ysgolion wahanol feini prawf. Os yw’r ysgol sydd gennych chi ddiddordeb ynddi yn ysgol boblogaidd, bydd y meini prawf derbyn yn rhoi syniad realistig i chi o siawns eich plentyn o gael lle yno. (Dylai’r meini prawf hyn fod ar gael ym mhrosbectws yr ysgol neu drwy gysylltu â’r Awdurdod Lleol).

Lleoliadau Arbenigol

Bydd Anghenion Dysgu Ychwanegol plant yn cael eu diwallu mewn ysgolion neu leoliadau prif ffrwd fel arfer. Ond efallai y bydd rhai plant a phobl ifanc angen mwy o gefnogaeth nag y gellir ei darparu mewn ysgol briff ffrwd. Mae nifer o ganolfannau arbenigol ynghlwm ag ysgolion Cyfnod Sylfaen, ysgolion iau, cynradd ac uwchradd prif ffrwd i gefnogi disgyblion sydd ag anghenion cymhleth. Hefyd, mae yna ysgolion arbennig sy’n darparu ar gyfer y disgyblion hynny sydd angen cymorth arbenigol dwys.

Cefnogaeth Leol yng Ngorllewin Cymru

Mae’r Gwasanaethau Partneriaeth Rhieni yn rhoi cymorth a chyngor i rieni sydd â’u plant ag Anghenion Dysgu Ychwanegol. Mae gwybodaeth a chyngor ar gael gan dîm penodol sy’n darparu gwybodaeth gywir a niwtral.