Mae gan rieni a gofalwyr rôl bwysig i’w chwarae yn y bartneriaeth rhwng ysgolion a gweithwyr proffesiynol a’u plentyn/person ifanc. Gellir datrys llawer o broblemau’n anffurfiol drwy siarad â’r athrawon yn ysgol eich plentyn. Cyn cymryd camau pellach, gwnewch yn siwr eich bod wedi rhannu’ch pryderon. Yn yr adran hon, ceir gwybodaeth ac arweiniad am y gwahanol fathau o bryderon, a sut mae eu datrys.

Sut mae datrys eich pryderon

Gellir datrys llawer o broblemau’n anffurfiol drwy siarad â’r athrawon yn ysgol eich plentyn. Cyn cymryd camau pellach, gwnewch yn siwr eich bod wedi rhannu’ch pryderon. Yn yr adran hon, ceir gwybodaeth ac arweiniad am wahanol fathau o bryderon.

Os ydych yn poeni am y cynnydd y mae’ch plentyn yn ei wneud yn yr ysgol, dylech siarad â’r athro neu athrawes ddosbarth yn gyntaf. Gallwch wneud hyn drwy ofyn am sgwrs cyn neu ar ôl yr ysgol, galwad ffôn neu e-bost. Os oes gan eich plentyn Anghenion Dysgu Ychwanegol gallech hefyd siarad â’ch Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol (CADY). Gallwch hefyd siarad â’r Pennaeth.

Os yw’ch pryderon yn gysylltiedig â’r cymorth mae eich plentyn yn ei gael, gallwch ofyn am weld polisi’r ysgol ar Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY).

Bydd Gwasanaeth Partneriaeth Rhieni yr Awdurdod Lleol yn gallu rhoi cyngor a chymorth priodol, lleol a diduedd i chi – gweler eich ardal leol (ar waelod y dudalen hon) am ragor o wybodaeth.

Efallai y bydd galwad ffôn yn tawelu eich meddwl am fater yn ymwneud â’r Awdurdod Lleol. Os na fydd, cyflwynwch eich pryderon yn ysgrifenedig.

Canllaw i Rieni ar gyfer Datrys Problemau  

1. Mae fy anghytundeb yn ymwneud â'r cymorth a roddir gan yr ysgol

“Rwy’n anghytuno gydag ysgol fy mhlentyn ynglŷn â’r cymorth a roddir gan yr Ysgol ar gyfer Anghenion Dysgu Ychwanegol”

Pwy All Fy Helpu i?

Gellir datrys llawer o broblemau’n anffurfiol drwy siarad â’r athrawon yn ysgol eich plentyn. Cyn cymryd camau pellach, gwnewch yn siwr eich bod wedi rhannu’ch pryderon.

  • Mae gan bob ysgol a lleoliad blynyddoedd cynnar athro neu athrawes sy’n gyfrifol yn benodol am blant sydd ag Anghenion Dysgu Ychwanegol ac anableddau. Enw’r sawl hwn fel arfer yw’r Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol (CADY). Yn ogystal â rhannu’ch pryderon gydag athro neu athrawes ddosbarth eich plentyn, dylech ofyn am siarad â’r CADY.
  • Gallwch hefyd rannu eich pryderon gyda’r pennaeth.
  • Efallai y bydd gan y lleoliad/ysgol rywun sydd â’r swydd benodol o gefnogi rhieni. Efallai mai Gweithiwr Teulu, Ymgynghorydd Cymorth Rhieni neu rywbeth tebyg fydd enw’r swydd.
  • Bydd gan y lleoliad/ysgol hefyd Riant Lywodraethwyr a Llywodraethwr sy’n gyfrifol am Anghenion Dysgu Ychwanegol yn benodol a gallwch ofyn am siarad â’r person yma os nad ydych yn hapus ar ôl rhannu’ch pryderon gydag athrawon a’r pennaeth.

Pa Gymorth Arall y Gallaf ei Gael?

  • Gallwch ofyn am gopi o bolisi Anghenion Dysgu Ychwanegol y lleoliad/ysgol.
  • Mae gan Lywodraeth Cymru dri chyhoeddiad o’r enw: (1) Cod Ymarfer Anghenion Addysgol Arbennig Cymru; (2) Llawlyfr o Arferion Da ar gyfer Plant ag Anghenion Addysgol Arbennig a (3) Anghenion Addysgol Arbennig: Gwybodaeth i rieni a gofalwyr plant a phobl ifanc y gall fod ganddynt anghenion addysgol arbennig. Mae’r rhain ar gael o Ganolfan Gyhoeddiadau Cynulliad Cymru ar 02920 823683 neu e-bost: assembly-publications@wales.gsi.gov.uk
  • Mae Gwasanaeth Partneriaeth Rhieni pob Awdurdod Lleol yn rhoi cymorth a chyngor i deuluoedd plant a phobl ifanc sydd ag anableddau a/neu Anghenion Dysgu Ychwanegol.

Yn gyntaf gall Tîm Partneriaeth Rhieni eich Awdurdod Lleol:

  • Wrando a thrafod eich pryderon
  • Helpu teuluoedd i ddeall eu hawliau a sut mae gweithio mewn partneriaeth ag eraill
  • Helpu teuluoedd i gyfathrebu eu barn yn ysgrifenedig neu wyneb yn wyneb
  • Helpu plant a phobl ifanc i fynegi eu barn a sicrhau bod eu llais yn cael ei glywed
  • Helpu teuluoedd i baratoi ar gyfer cyfarfodydd, ymweliadau ysgol a thrafodaethau gyda gweithwyr proffesiynol
  • Cynnig cymorth a chynrychiolaeth mewn cyfarfodydd.

“Beth os fyddaf wedi gwneud hyn i gyd ac fy mod yn dal i fod yn anfodlon?”

Gallwch ffonio Tîm Partneriaeth Rhieni yr Awdurdod Lleol am gyngor ynglŷn â beth i’w wneud nesaf. Dylent roi gwybodaeth ac arweiniad i chi am y cymorth a’r gefnogaeth y gall ysgolion a lleoliadau eu cynnig yn rhesymol.

Gallwch wneud cwyn: Dylai prosbectws a pholisi Anghenion Dysgu Ychwanegol yr ysgol gynnwys gweithdrefnau cwyno ar gyfer rhieni.

Eich cam cyntaf wrth wneud cwyn ffurfiol am faterion yn yr ysgol ddylai fod cyflwyno’ch pryderon yn ysgrifenedig i’r pennaeth. Os nad ydych yn fodlon ar yr ymateb, ysgrifennwch at Gadeirydd y Llywodraethwyr.

2. Mae fy anghytundeb ym ymwneud â'r cymorth arbenigol a roddir gan yr Awdurdod Lleol

  • “Rwy’n anghytuno ynglŷn â’r cymorth ar gyfer Anghenion Dysgu Ychwanegol a roddir gan yr Awdurdod Lleol”      

    Ariennir pob lleoliad ac ysgol er mwyn cefnogi plant sydd ag Anghenion Dysgu Ychwanegol. Os oes gan eich plentyn anghenion cymhleth mae’r Awdurdod Lleol yn darparu adnoddau arbenigol. Gallai hyn gynnwys darpariaeth arbenigol (h.y. Ysgol Arbennig neu Ganolfan Adnoddau Dysgu neu leoliad rhan-amser mewn Canolfan Ddysgu). Mewn rhai achosion penodol, mae’r Awdurdod Lleol yn rhoi allgymorth arbenigol a/neu gymorth unigol.

    Gallwch ffonio’r Gwasanaeth Cynhwysiant i drafod eich pryderon – gweler wybodaeth eich ardal Leol isod am ragor o fanylion.

    Pa Gymorth Arall y Gallaf ei Gael?

    • Mae gan Lywodraeth Cymru dri chyhoeddiad o’r enw: (1) Cod Ymarfer Anghenion Addysgol Arbennig Cymru; (2) Llawlyfr Arferion Da ar gyfer Plant ag Anghenion Addysgol Arbennig a (3) Anghenion Addysgol Arbennig: Gwybodaeth i rieni a gofalwyr plant a phobl ifanc y gall fod ganddynt anghenion addysgol arbennig. Mae’r rhain ar gael gan Ganolfan Gyhoeddiadau Cynulliad Cymru ar 02920 823 683 neu e-bost: assembly-publications@wales.gsi.gov.uk
    • Mae Gwasanaeth Partneriaeth Rhieni pob Awdurdod Lleol yn rhoi cymorth a chyngor i deuluoedd plant a phobl ifanc sydd ag anableddau a/neu Anghenion Dysgu Ychwanegol.

    Yn gyntaf gall Tîm Partneriaeth Rhieni eich Awdurdod Lleol:

    • Wrando a thrafod eich pryderon
    • Helpu teuluoedd i ddeall eu hawliau a sut mae gweithio mewn partneriaeth ag eraill
    • Helpu teuluoedd i gyfathrebu eu barn yn ysgrifenedig neu wyneb yn wyneb
    • Helpu plant a phobl ifanc i fynegi eu barn a sicrhau bod eu llais yn cael ei glywed
    • Helpu teuluoedd i baratoi ar gyfer cyfarfodydd, ymweliadau ysgol a thrafodaethau gyda gweithwyr proffesiynol
    • Cynnig cymorth a chynrychiolaeth mewn cyfarfodydd.

3. Mae fy anghytundeb ym ymwneud â'r dewis o ysgolion

“Rwy’n anghytuno â’m Hawdurdod Lleol ynglŷn â’m dewis o ysgol”.

  • Mae gan bob rhiant hawl cyfreithiol i ddweud pa ysgol yr hoffai i’w blentyn ei mynychu. Nid yw hyn yr un fath â chael hawl i ddewis ysgol. Os bydd gormod o blant am fynd i ysgol benodol, bydd rheolau ynglŷn â phwy sy’n cael blaenoriaeth am le. Efallai y cewch yr ysgol y byddwch yn ei ffafrio, ond efallai na chewch.
  • Dylai apeliadau ynglŷn â lleoedd ysgol gael eu cyfeirio at eich Awdurdod Lleol. Gall Gwasanaeth Partneriaeth Rhieni eich Awdurdod Lleol roi cyngor defnyddiol a diduedd i chi.
  • Mae ACE yn elusen yn y DU sy’n rhoi cyngor a gwybodaeth i rieni a gofalwyr am ystod eang o faterion ysgol. Mae ganddi wefan gyda llawer o wybodaeth yn www.ace-ed.org.uk a llinell gyngor ar 0808 800 5793. Mae ganddynt lyfryn rhad ac am ddim am wneud cais am le mewn ysgol.
  • Mae IPSEA yn elusen genedlaethol sy’n rhoi cyngor cyfreithiol rhad ac am ddim i deuluoedd plant sydd ag anghenion addysgol arbennig. Rhoir pob cyngor gan wirfoddolwyr a hyfforddwyd. Mae ganddynt wefan www.ipsea.org.uk a Llinell Gyngor ar 0800 018 4016.

4. Mae fy anghytundeb ym ymwneud â Gwahaniaethu ar Sail Anabledd

“Rwy’n anghytuno ag ysgol fy mhlentyn ynglŷn â Gwahaniaethu ar sail Anabledd”.

Pwy sy’n Gallu fy Helpu i?

  • Gellir datrys llawer o broblemau’n anffurfiol drwy siarad â’r athrawon yn ysgol eich plentyn.
  • Cyn cymryd camau pellach, gwnewch yn siwr eich bod wedi rhannu’ch pryderon.
  • Gallwch siarad â Gwasanaeth Partneriaeth Rhieni eich Awdurdod Lleol am gyngor a chymorth diduedd.
  • Mae IPSEA yn elusen genedlaethol sy’n rhoi cyngor cyfreithiol rhad ac am ddim i deuluoedd plant sydd ag anghenion addysgol arbennig. Rhoddir pob cyngor gan wirfoddolwyr sydd wedi’u hyfforddi. Mae ganddynt wefan www.ipsea.org.uk a Llinell Gyngor ar 0800 018 4016.

Beth os fyddaf i wedi gwneud hyn i gyd ac fy mod yn dal yn anfodlon?

Mewn rhai amgylchiadau, gallwch wneud cais i Dribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru (TAAAC) am wahaniaethu ar sail anabledd mewn ysgolion. Mae gwybodaeth bellach a’r ffurflenni angenrheidiol ar gael yn www.sentw.gov.uk

Cefnogaeth Leol yng Ngorllewin Cymru

Mae’r Gwasanaethau Partneriaeth Rhieni yn rhoi cymorth a chyngor i rieni sydd â’u plant ag Anghenion Dysgu Ychwanegol. Mae gwybodaeth a chyngor ar gael gan dîm penodol sy’n darparu gwybodaeth gywir a niwtral.